فرار العامّة من الجهل إلى العلم عقدا و سعيا « 1 » . درجهء اول ، فرار عوام از طريق جهل و متابعت اشرار به سوى علم ، و پيروى علماى اخيار است « 2 » از روى اعتقاد كه موافق اهل سنت و جماعت بود ؛ و از روى سعى كه « 3 » مطابق احكام شريعت بود . و من الكسل إلى التشمير « 4 » جدّا و عزما ، و فرار از كاهلى نفس و گرانى طبع به نهضت و كارسازى عمل است از روى جدّ و جهد تمام ، « 5 » و عزم « 6 » جزم بر اكمال و اتمام . و من الضّيق إلى السعة ثقة و رجاء . و فرار از ضيق صدر « 7 » و تنگى حوصله در امر مئونت « 8 » به سعت يقين و ساحت توكل و صدق رجا و حسن ظنّ به حق تعالى است . كه « 9 » در حديث آمده است كه : حق تعالى ابا كرده است كه روزى دهد مؤمن را مگر از جايى « 10 » كه در « 11 » گمان وى نبود . قال اللّه « 12 » تعالى وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ . « 13 » و فرار الخاصّة من الخبر إلى الشّهود ، درجهء دوم ، فرار خاصه است از خبر به شهود ؛ يعنى از آنچه به خبر كتاب و سنت ، از امور غيب قبول كرده است به سوى آنچه به شهود مىبيند . و من الرسوم إلى الأصول ، و از رسوم علوم و اعمال به اصول معارف و احوال .

--> ( 1 ) . ج : عقدا و سعيا . ( 2 ) . ج : - است . ( 3 ) . ج : - كه . ( 4 ) . ع : التشمّر . ( 5 ) . ج : - تمام . ( 6 ) . ع : + و . ( 7 ) . ج : در نسخه جيم ( صدور ) است كه روى ( واو ) خط كشيده‌اند . ( 8 ) . ج : مؤانت . ( 9 ) . ج : - كه . ( 10 ) . ج : جاى . ( 11 ) . ج : - در . ( 12 ) . ع : - قال الله تعالى . ( 13 ) . الطلاق / 2 - 3 ؛ ع : + إن اللّه بالغ أمره قد جعل اللّه لكلّ شيء قدرا .